Makaleler T.C Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özel Empati İzmir Aile Danışma Merkezi Psikolojik Hizmetler

Çocuklarda Alt Islatma

0 Comments
2267

Çocuklar genellikle 18-24 aylarda tuvalet eğitimlerini kazanırlar.Bu süreç 3 yaşın sonuna kadar devam edebilir.Her çocuğun kişilik özellikleri,fiizksel gelişimi,psikolojik durumu ve anne-babanın veya tuvalet eğitimini veren kişinin tutum ve davranışları tuvalet eğitiminin kazanılmasında büyük rol oynar.Tuvalet eğitiminin verilmesinde en önemli konu uygun zaman ve koşulların seçilmesidir.Çocuğa tuvalet eğitimi vermeden önce çocuğun psikolojik, fizyolojik ve zihinsel olarak hazır olup olmadığına önem verilmelidir.Tuvalet eğitimi genellikle ilkbahar ve yaz aylarında verilirse ,çocuğun motivasyonu ve ebeveynlerin rahatı açıısndan çok daha iyi olur. Ayrıca yazın havaların sıcak olması nedeniyle vücudumuzdaki suyun büyük bir kısmı terle atıldığı için, idrar torbası çocuğu zorlayacak kadar dolmaz.

Çocuk tuvalet eğitimini kazandıktan sonra , en az 6 aylık bir dönem kuru kalıp, daha sonra istemsiz ve yineleyici olarak tekrar altını ıslatmaya başlamışsa bu durum alt ıslatma problemi ( enürezis nokturna) olarak karşımıza çıkar.Gece altını ıslatma, gece uyku sırasında farkında olmadan idrar yapma olarak tanımlanabilir.Eğer alt ıslatma problemi haftada 2 defadan fazla yaşanıyorsa,bu durum enürezis olarak kabul edilebilir.

Gece altını ıslatmanın iki tipi vardır.

Primer Enürezis : Vakaların %80-85’ini oluşturur. Bazen altını ıslatmaya sık ve acil idrar yapma ihtiyacı duyma gibi bulgular eşlik edebilir.Bu çocuklarda mesane kontrolü hiçbir zaman kazanılmamıştır. Enürezis hiç kesilmeden bebeklikten itibaren devam eder. Primer enürezis, sinir-kas kontrolünün gelişmesindeki gecikmeden kaynaklanabileceği gibi anne babanın düzensiz ya da yetersiz tuvalet eğitiminin bir sonucu olarak da ortaya çıkar. Birincil enürezis zamanla kaybolur ve yavaş gelişen bu çocuklar, tuvalet kontrolünde arkadaşlarının düzeyine ulaşırlar. Ayrıca primer enürezis olan  çocukların  %3'ünde ,şeker hastalığı, böbrek hastalıkları, mesane hastalıkları gibi sorunlar da saptanmaktadır.

Sekonder Enürezis :Çocuğun  en az 6 ay ile 1 yıl arasında kuru kaldıktan sonra tekrar idrar kaçırmaya başlanması durumudur. Alt ıslatma problemi yaşayan çocukların %30 u bu gruba girer.  En sık 5-8 yaşları arasında görülür. Bu tür alt ıslatma olayında tuvalet kontrolü oluştuktan sonra bir gerileme söz konusudur. Bu tip alt ıslatma problemine sebep olarak zorlu yaşam olayları gösterilebilir.Sekonder enürezis  sebepleri şöyle sıralanabilir:

*Yeni bir kardeşin doğumu

*Yeni bir eve taşınma

*Kreşe veya okula başlama (sosyal kaygı artar)

*Anne-baba geçimsiliği ve ayrılığı

*Çocuğun ihmal edilmesi veya suistimal edilmesi durumu

*Kalıtsal nedenler :Anne ve babadan birisinde altını ıslatma öyküsü varsa çocukta % 45, ikisinde birden varsa %77 oranında altını ıslatma sorunu yaşanmaktadır.

Enürezis, hem sık rastlanması, hem de çocuk ve ebeveynler için zor bir durum olması açısından tüm davranış bozuklukları içinde büyük önem taşır. Çoğunlukla tik, kekemelik, tırnak yeme gibi belirtilerle birlikte de görülebilir.

Tedavi ve yaklaşım

Çocuğa öncelikle ayrıntılı bir muayene ve organik nedenleri araştıracak tetkikler yapılmalıdır. Daha sonra çocuğun psikolojik durumu ele alınmalı, ruhsal nedenler araştırılmalıdır. Aileye ve yaşına göre çocuğa sorunun nedeni açıklanmalı ve psikiyatrist/psikologla işbirliği yapmaları sağlanmalıdır. Aileye bunun bir hastalık olduğu çocuğun bilinçli olarak yapmadığı bu nedenle çocuğu suçlamamaları gerektiği anlatılmalıdır.

Çocuğun alt ıslatma problemi için organik bir neden bulunamamışsa ,çocuk konusunda uzman bir psikoloğa götürülmeli, gerekirse  aileye danışmanlığı ve  aile terapisi, davranış tedavisi, psikoterapi uygulanmalıdır.

Ailenin katılımı ile uygulanabilecek temel tedavi yaklaşımları şunlardır:

* Gece kalkıp tuvalete gitme bir hedef olarak kesinleştirilmeli

 *Çocuğun tuvalete ulaşması kolaylaştırılmalı

 * Çocuğun kuru kalma sorumluluğunu üstüne almasına yardım edilmeli

  * Yatmadan önceki 2 saat boyunca fazla sıvı alımından kaçınılmalı

  * Kafein içeren içecekler kesinlikle verilmemeli

  *Çocuk yatağa girmeden hemen önce mutlaka tuvalete gidilmeli

   *Gece kuru kalması için kesinlikle bez bağlanmamalı (gece kalkma motivasyonunu olumsuz etkilemektedir)

   *Çocukların hangi günler kuru kaldıkları bir kart üzerine işlenmeli (Yağmurlugünler/güneşli günler takvimi) ve güneşli           günlerin fazla olması durumuna çocuk ödüllendirilmeli

   *Çocukların özgüvenleri desteklenmeli

.

En önemli konu, ailenin çocuğun bu durumuna anlayışla yaklaşmasıdır. Bu problem,zaten çocuğun özgüvenini ve sosyal ilişkilerini etkilemektedir.Utanma, hırçınlık,tırnak yeme,tikler ,öfke patlamaları,alt ısletme problemi ile birlikte görülebilecek sıkıntılardır.Bazı anne-babaların çocuklarının bilinçli olarak altlarını ıslattıklarını düşündükleri görülmekte ve bu nedenle çocuklarını yargılayan, suçlayan, hatta cezalandıran ailelerle karşılaşılmaktadır. Çocukların büyük bir çoğunluğu, bilinçli olarak altlarını ıslatmayacakları gibi bilinçli olarak ıslatsalar bile, rahatsız oldukları durum sebebiyle çevrelerine bir mesaj vermek için bu davranışı yaptıkları bilinmektedir. Her iki durumda da ailelerin, cezadan ve suçlayıcı tavırlardan uzak durmaları ,aksine çocuğa sevgi ve anlayışla yaklaşmaları sorunu çok daha hızlı bir şekilde çözecektir.

Çocuklarda alt ıslatma sorunu muhtemel bir kaygı bozukluğuna işaret edebileceği için, bir psikologdan destek alınması sağlıklıdır.


Last Modified: 05 Ağustos, 2015
Related Articles: ​Çocuklarda Karşı Gelme Çocuklarda Olumlu Davranış Çocuklarda Korku Çocuklarda Dürtü Kontrolü Çocuklarda Saplantı Çocuklarda Ayrılık Kaygısı Çocuklarda Tik Bozukluğu Çocuklarda Boşanma Etkisi Çocuklarda Dikkat Eksikliği
çocuk psikologu Çocuklarda alt ıslatma tedavisi izmir çocuk terapist