Çocuklarda Yalan Söyleme Davranışı  

   Yalan ; bir insanın suçlanmadan kaçmak , ödüllendirilmek ya da birine zarar vermek için , bir başka insanı açıkça yanıltma çabalarıdır. Altı yaş öncesinde çocuklar gerçeklerle , hayali birbirinden ayıramazlar , onlar için ikisinin birbirinden farkı yoktur. 6 yaş civarında ‘’ Gerçeklik Duygusu ‘’ yavaş yavaş oturmaya başlar. 6 yaşındaki çocuk yalan söylediğinin bilincindedir.

    6 yaş öncesinde çocuğun anlattığı gerçek dışı , abartılı olayları ‘yalan söylüyorsun ’ diye değil de ‘ yanlış hatırlıyorsun’ diye düzeltmek gerekir. Gerçeği değiştirme olayları ilköğretim yıllarında da devam ederse özellikle 4.sınıftan sonra problem olabilir. Dürüst olmayı öğrenmek , hataları kabullenmek , çocuğun olumlu karakter gelişimi için oldukça önemlidir.

Çocuklar Nasıl Yalan Söyler ?

Cezalandırılmaktan korktuğu için.

Hatalı davranışını gizlemek için.

Olayları ve kendisini olduğundan farklı göstererek başkalarının övgüsünü ve sempatisini kazanmak için.

Çevresindeki yetişkinler sık sık yalan söylediği için bunun doğru ve normal bir davranış olduğunu düşünebilir.

Dikkat çekmek için.

Olmasını istediği ancak olması imkansız durumların tatmini için ( örneğin boşanmış anne ve babası olan bir gencin yüzünü hiç görmediği babasından bir gün önce hediye aldığını söylemesi , her gece eve gelen sessiz telefonların babasından olduğunu söylemesi gibi.) Çocuk büyüdükçe kendine güveni artar ve gerçeği değiştirme ihtiyacı da zamanla azalır.

    Doğru söyleyince azarlanmayacağına ve ceza görmeyeceğine inanan çocuk yalan söylemeyecektir.Yalan söyleyen çocuğu suçlamak , cezalandırmak yerine onun neden yalan söylediğini anlamaya çalışmak ve bu nedeni ortadan kaldırıp iç huzurunu sağlamak gerekir. Doğruyu söylediğinde övülmeli , ödüllendirilmelidir. Bu tavır çocuğa doğruyu sevdirecektir.Özellikle yetişkinlerinde yalan söylemeyerek örnek olmaları oldukça önemlidir.

        Çocuk Yalan Söylemeye Devam Ederse Anne – Baba Ne Yapabilir ?

    Çocuğunuzun yalan söylediğini fark ettiğinizde , onun doğruyu söylemediğini anladığınızı belirtin. Cezalandırmak genellikle etkili olmaz. Onun yerine aşağıdaki adımları uygulayın. Bana yalnızca doğruyu söylemeni istiyorum. Ben de sana yalnızca doğruyu söylediğime göre birbirimize her zaman inanabiliriz. Bir daha ki sefere sana inanabilmem için bunu yapmalısın. Yalan yerine gerçeği söylediğinde problem giderek büyümez. Ayrıca dürüstlüğün önemini anlatmanın en iyi yolu kendi hareketlerinizle ona örnek olmanız ve doğruyu söylemenizdir.

    Anne – babalar çocuklarıyla ilgili beklentilerinde gerçekçi olmalıdırlar. Onları oldukları gibi kabullenin yapamadıklarını ısrarla onlardan beklemeyin. Çocuklarınıza istek ve hayallerini sorun. Sizden bekledikleri desteği elinizden geldiğince ona vereceğinizi hissettirin. Baskı altına almak , tehdit etmek onun yalan söylemesine neden olur. (Anne enden çıkıp giderken çocuğa televizyon izlememesini söylüyor ve tehdit ediyorsa çocuk izlese bile izlemediğini söyleyecektir.). Yukarıda belirtilen hiçbir durum ortada yokken çocuk gereksiz yerlerde de yalan söylüyorsa , yalan söyleme sorun olmaya devam ediyorsa o zaman size yardımcı olacak bir uzmana danışın , çünkü yalancılık uzun dönemde çok ciddi sonuçları beraberinde getirerek , iyice yerleşmiş bir alışkanlık halini alabilir.